Het gebouw

Castellum vormt de hoeksteen van een groter ontwikkelingsproject in het stadshart van Alphen aan den Rijn. Het is gebouwd naar een ontwerp van architect Dirk Jan Postel van architectenbureau Kraaijvanger Urbis uit Rotterdam en is sinds 2005 in gebruik. Het gebouw bevat een grote theaterzaal met 749 zitplaatsen, een flexibele kleine theaterzaal (vlakke vloer) met 289 plaatsen en een bioscoop met drie zalen. Daarnaast is er aan de waterkant ruimte voor een restaurant en café.

Bijzonder aan het gebouw is het ruimtegebruik. Het aantal vierkante meters (7400 m²) dat nodig is om alle functies onder te brengen is ruim driemaal groter dan het beschikbare kaveloppervlak (2100 m²). Omdat deze opzet vanwege een grote kubieke inhoud (hoge ruimten zoals de theaterzalen en het toneel) te groot leek voor de locatie, had het ontwerpen veel weg van het oplossen van een Japanse puzzel. Het vloerbeslag en de toegestane hoogte lagen vast, dus de enige mogelijkheid was de diepte in: de bioscoopzalen en kleedkamers zijn ondergronds gehuisvest.

De kleine theaterzaal bevindt zich op de eerste verdieping boven de inpandige expeditieruimte. De grote zaal en de foyers rondom zijn ontworpen als één geheel, dat het toneel en de klimaatkamer omvat. De ruimte is op innovatieve wijze bekleed met aluminium golfplaten. De in een mal gevormde aluminium platen zorgen ervoor dat het licht telkens weer anders weerkaatst wordt. De bekleding is rondom de ruimte gevouwen als een gordijn rond het toneel.

Op de begane grond vormen entree, café en bars een transparante zone. Aan de kant van het plein bevindt zich een grote publieke glazen ruimte met trappen, die tevens ruimte biedt voor berichten, aankondigingen en multimedia. Ook de foyer langs de rivier wordt gekenmerkt door één enkel groot raam met uitzicht op de overkant.

Het project ontving de Stimuleringsprijs Stichting Intensief Grondgebruik 2000.